ranking kont - logo serwisu

Jednoosobowa działalność gospodarcza bez tajemnic

ikona kalendarza
31/07/2023
Na koniec 2022 r. w rejestrze REGON figurowało nieco ponad 3,5 miliona osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą1. W ciągu ubiegłych lat obserwuje się konsekwentny wzrost samozatrudnienia, choć takie czynniki jak pandemia SARS-CoV-2, wojna na Ukrainie czy wysokie podwyżki cen energii przejściowo mogą przyczyniać się do ograniczenia liczby przedsiębiorców na rynku. W tym artykule zebraliśmy najważniejsze informacje dotyczące indywidualnej działalności gospodarczej. Przeczytaj, jakie są główne zasady jej prowadzenia i co należy o niej wiedzieć.
zdjęcie przedstawia przedsiębiorcę, co symbolizuje temat artykułu, który kompleksowo opisuje zagadnienie jednoosobowej działalności gospodarczej
ikona - podsumowanie
Najważniejsze Informacje:
  • Prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej daje pełną swobodę w zarządzaniu firmowym budżetem oraz w podejmowaniu decyzji związanych z firmą.
  • Firmy o określonych przez prawo profilach działalności gospodarczej podlegają reglamentacji i muszą uzyskać wpis, zezwolenie lub koncesję.
  • Przedsiębiorcy mogą korzystać z wielu form finansowania, które zapewnią im rozwój działalności, np. kredytu, pożyczki czy leasingu.

Zalety i wady jednoosobowej działalności gospodarczej

Decydując się na założenie działalności gospodarczej w Polsce, należy wybrać jedną z dostępnych form organizacyjno-prawnych. Obok spółek osobowych i kapitałowych prawa handlowego dostępną formą – często wybieraną przez osoby zaczynające swoją przygodę z biznesem – jest jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG).

ikona zalet - symbolizuje korzyści

Przyczyny popularności JDG

Zasadniczą zaletą prowadzenia JDG jest pełna kontrola wszystkich procesów w przedsiębiorstwie i całkowita swoboda podejmowania decyzji biznesowych, jak i określania kierunku rozwoju firmy. Jako indywidualny przedsiębiorca samodzielnie decydujesz o tym, z kim nawiązujesz współpracę, kiedy i w jaki sposób wykonujesz swoją działalność lub na co przeznaczasz firmowe pieniądze. Nie ma tutaj konieczności współpracy z innymi partnerami czy organami spółki.

Kolejną zaletą jest minimum formalności oraz darmowa rejestracja JDG. Firmę jednoosobową zakładasz, składając jeden formularz (CEIDG-1). Wypełnisz go w pełni online. Niezbędne informacje są automatycznie przesyłane do urzędu skarbowego oraz ZUS-u. Firma jest wpisywana do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).

ikona zalet - symbolizuje korzyści

Elastyczność w prowadzeniu firmy 

W przeciwieństwie do spółki prawa handlowego JDG łatwo zarejestrujesz lub zawiesisz z dnia na dzień.

Indywidualni przedsiębiorcy mogą prowadzić też księgowość uproszczoną, z którą wiele osób radzi sobie samodzielnie. W zależności od formy opodatkowania będzie to:

  • podatkowa księga przychodów i rozchodów – dla skali podatkowej oraz podatku liniowego;
  • ewidencja przychodów – dla ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Obowiązek przejścia na pełną księgowość pojawi się dopiero z momentem, kiedy przychody firmy przekroczą równowartość 2 milionów euro. Oczywiście możesz wybrać księgi rachunkowe również dobrowolnie, ale ze względu na stopień skomplikowania zalecamy wtedy korzystanie z profesjonalnej obsługi rachunkowej.

ikona zalet - symbolizuje korzyści

Swoboda w zarządzaniu majątkiem

Nieoczywistą zaletą JDG jest możliwość swobodnego zarządzania majątkiem firmowym. Jeżeli prowadzisz np. spółkę z o.o., nie możesz tak po prostu wypłacić zysku osoby prawnej, ponieważ każde przesunięcie kapitałowe musi mieć podstawę prawną (np. zwrot udzielonej pożyczki, wypłata dywidendy czy wynagrodzenie za świadczenie usług niepieniężnych). W przedsiębiorstwie jednoosobowym firma i jej majątek to ty sam.

ikona wad - symbolizuje minusy

Najważniejsze wady JDG

Pomimo wielu zalet działalność jednoosobowa ma również wady. Brak odrębności podmiotowej indywidualnego biznesu powoduje, że za zobowiązania zaciągnięte w związku z jego prowadzeniem odpowiada przedsiębiorca osobiście, całym swoim majątkiem i bez ograniczeń. Jeżeli prowadzisz ryzykowną działalność, lepszym wyborem może być np. spółka z o.o.

Brak wyraźnego rozdzielenia majątku prywatnego i firmowego powoduje, że warto zwracać uwagę, skąd pochodzą wydawane pieniądze, aby w pewnym momencie po prostu ich nie zabrakło.

ikona wad - symbolizuje minusy

Rosnące podatki

Wielu przedsiębiorców niepokoją też stale rosnące składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Obecnie minimalna kwota, jaką musisz przeznaczyć na ten cel, to ok. 2 tys. zł miesięcznie, chyba że korzystasz z systemu ulg i zwolnień. W takiej sytuacji przez pierwsze 6 miesięcy będziesz płacić wyłącznie składkę zdrowotną, a przez kolejne 24 miesiące – zdrowotną i pomniejszoną społeczną.

ikona strzałki - obrazek

Na czym polega działalność nierejestrowana?

Jeżeli twój pomysł na biznes dopiero się kształtuje, rozważ prowadzenie działalności nierejestrowanej. Jest ona wprawdzie ograniczona niskim progiem przychodów (od 1 lipca 2023 r. to 1 800 zł), ale pozwala korzystać z szeregu przywilejów:

  • nie rejestrujesz firmy w CEIDG i nie zgłaszasz jej do ZUS-u oraz GUS;
  • nie płacisz składek na ZUS;
  • prowadzisz wyłącznie uproszczoną ewidencję sprzedaży i nie odprowadzasz zaliczek na podatek dochodowy.

Wymagania prawne i regulacje dotyczące JDG

W Polsce obowiązuje zasada swobody działalności gospodarczej. Oznacza to, że firmę o praktycznie dowolnym profilu może zarejestrować każda osoba, które spełnia wymagania określone przepisami. Niektóre branże podlegają jednak reglamentacji – aby prowadzić biznes o wybranym PKD, będziesz musiał uzyskać wpis do działalności regulowanej, licencję, zezwolenie lub koncesję.

  • Wpis do rejestru działalności regulowanej dotyczy m.in. usług detektywistycznych, indywidualnej praktyki lekarskiej lub pielęgniarskiej, organizowania imprez turystycznych oraz prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców.
  • Zezwolenia wymaga m.in. detaliczna lub hurtowa sprzedaż alkoholu, prowadzenie apteki lub hurtowni farmaceutycznej czy nabywanie towarów akcyzowych.
  • Koncesja jest wymagana m.in. dla prowadzenia kasyna, ochrony osób i mienia lub rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych.

Licencja to po prostu konieczność uzyskania odpowiednich uprawnień. Wymaga jej podjęcie zawodu np. architekta, adwokata lub radcy prawnego.

przykład ikona

Warto wiedzieć

Jeżeli ubiegasz się o udzielenie koncesji, to nawet pomimo spełnienia przesłanek ustawowych właściwy organ może odmówić przyznania uprawnień. W przypadku zezwolenia nie ma możliwości odmowy.

Jako przedsiębiorca możesz być też zobowiązany do nabycia kasy fiskalnej. Jest ona obowiązkowa w sytuacji, kiedy sprzedajesz swoje towary lub usługi osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej, a obroty z tego tytułu przekraczają 20 tys. zł rocznie. Niezależnie od obrotu na kasie trzeba ewidencjonować m.in. sprzedaż części do silników spalinowych, wyrobów tytoniowych, a także usługi przewozu osób, fryzjerskie, kosmetyczne i kosmetologiczne. Przedsiębiorcy, którzy współpracują wyłącznie z innymi firmami, nie muszą mieć kasy fiskalnej, ponieważ wystawiają faktury, a nie paragony.

Zarządzanie finansami w firmie jednoosobowej

W odróżnieniu od spółek prawa handlowego indywidualny przedsiębiorca nie ma obowiązku zakładania konta firmowego. Do obsługi JDG możesz więc wykorzystywać rachunek ROR.

ikona ramki

JDG a konto dla firmy

Obecnie praktycznie wszystkie banki oferują jednak konta przeznaczone właśnie dla małych firm. Do zalet takiego rozwiązania można zaliczyć m.in.:

  • brak opłat związanych z prowadzeniem rachunku;
  • pakiety darmowych przelewów w obcej walucie oraz przelewów natychmiastowych;
  • wsparcie w prowadzeniu księgowości;
  • darmową kartę debetową.

Założenie konta firmowego pozwoli ci zachować odrębność między finansami domowymi a tymi związanymi z biznesem. Pamiętaj, że bank może wymagać od ciebie pieczątki firmowej, dlatego warto zadbać o nią z wyprzedzeniem.

ikona strzałki - obrazek

JDG a podatki

Prowadzenie działalności nierozerwalnie wiąże się z zapłatą podatków. Obecnie przedsiębiorcy mogą wybrać jeden z trzech modeli opodatkowania.

Najprostszym rozwiązaniem jest skala podatkowa (ze stawkami 12% i 32%). Dla osób, które liczą na wysoki przychód, lepszym rozwiązaniem będzie podatek liniowy (stawka 19%). Z kolei firmy o bardzo niskich kosztach mogą postawić na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (brak kosztów uzyskania przychodu, ale atrakcyjne stawki podatkowe).

Jak wybrać siedzibę firmy?

Rejestrując działalność gospodarczą, musisz podać na formularzu adres do doręczeń. Na niego będzie przychodziła korespondencja związana z prowadzeniem firmy.

Osoby, które prowadzą biznes w jednym miejscu (np. domu, mieszkaniu lub wynajmowanym lokalu) mogą podać stały adres wykonywania działalności gospodarczej. W takiej sytuacji minister właściwy do spraw gospodarki ma prawo poprosić przedsiębiorcę o okazanie tytułu prawnego. Tytułem może być np. akt własności, umowa najmu lub użyczenia.

W przypadku freelancerów, którzy często zmieniają miejsce świadczenia usług, wystarczy podanie adresu do doręczeń. Należy wtedy zaznaczyć pole „brak stałego miejsca prowadzenia działalności”. Wtedy deklarację PIT składasz do urzędu skarbowego właściwego dla twojego aktualnego miejsca zamieszkania.

Finansowanie inwestycji w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej

Rozwój praktycznie każdej działalności gospodarczej wiąże się z koniecznością ponoszenia wydatków na nowe maszyny, surowce, szkolenia czy zatrudnianie pracowników. Początkujący przedsiębiorcy najczęściej nie dysponują wystarczającymi środkami, dlatego są zmuszeni sięgać po różne modele finansowania inwestycji.

ikona strzałki - obrazek

Kredyt

Jednym z najpopularniejszych rozwiązań jest kredyt udzielany przez bank. Może mieć on charakter celowy (na określony zakup) lub gotówkowy (na dowolny cel). Alternatywą dla kredytu jest pożyczka, której obok banków udzielają instytucje pożyczkowe oraz osoby prywatne. Decydując się na kredyt lub pożyczkę, zwróć uwagę na marżę, oprocentowanie, prowizję za udzielenie wsparcia oraz warunki karencji w spłacie zobowiązania.

ikona strzałki - obrazek

Leasing

Dużym zainteresowaniem wśród przedsiębiorców cieszy się leasing, który zwykle jest udzielany na drogie maszyny przemysłowe, samochody lub sprzęt IT. W obrocie spotkasz przede wszystkim leasing operacyjny i finansowy. Główne różnice między nimi dotyczą:

  • podmiotu uprawnionego do amortyzacji;
  • okresu trwania umowy;
  • możliwości zaliczenia raty do kosztów uzyskania przychodu;
  • sposobu zapłaty podatku VAT;
  • możliwości wykupu.
ikona strzałki - obrazek

Inne formy finansowania (crowdfunding,inwestorzy indywidualni)

Jeszcze inne sposoby finansowania obejmują crowdfunding, czyli finansowanie społecznościowe oraz współpracę z indywidualnymi inwestorami (ang. business angels). Na początku, kiedy twoja zdolność kredytowa nie jest jeszcze możliwa do zweryfikowania przez bank lub instytucję finansową, te metody mogą okazać się bardziej skuteczne niż np. kredyt.

JDG jako alternatywa dla etatu

Prowadzenie indywidualnej działalności gospodarczej to świetna alternatywa dla pracy etatowej. Swoboda działania, brak kontroli i praktycznie nieograniczone możliwości zarobkowania sprawiają, że dobre pomysły na biznes bardzo szybko zaczynają przynosić zyski. Firma jednoosobowa jest też znacznie łatwiejsza w bieżącej obsłudze niż spółka prawa handlowego. Jeżeli chcesz spróbować pracy na własny rachunek, naszym zdaniem JDG to świetny start.

Ocena Artykulu

Twoja opinia

Pomóż nam tworzyć lepsze materiały. Zostaw opinię, a my udoskonalimy serwis.


O temacie opowiedział:
Łukasz Scheibinger - autor w serwisie Rankingkont
Maciej Szukała
Jestem copywriterem specjalizującym się w tworzeniu treści o tematyce prawniczej, biznesowej i ekonomicznej. Z wykształcenia jestem prawnikiem z uprawnieniami radcy prawnego.
Dalsza lektura:
obrazek przedstawia biuro, co symbolizuje temat artykułu o dotacjach z urzędu pracy

Jak otrzymać dofinansowanie z urzędu pracy na działalność gospodarczą?

PRZECZYTAJ → 
obraz przedstawia zabieganego przedsiębiorce, który prowadzi działalność nierejestrową

Działalność nierejestrowana, czyli jak prowadzić firmę bez rejestracji

PRZECZYTAJ → 
konto prywatne, a opłacanie faktur - obrazek artykułu

Czy konto prywatne może służyć do opłacania faktur?

PRZECZYTAJ → 
Wyszukiwarka
cross linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram