ranking kont - logo serwisu

Jakie formy opodatkowania może wybrać przedsiębiorca?

ikona kalendarza
14/07/2023
Decydując się na założenie działalności gospodarczej w Polsce, przedsiębiorca wybiera jedną z dostępnych form opodatkowania. To sposób, w jaki będzie się rozliczał z fiskusem w przyszłości. Przeczytaj, jakie rodzaje opodatkowania możesz wybrać i czym różnią się między sobą.
obrazek przedstawia napis tax (podatek), co symbolizuje różne formy opodatkowania
ikona - podsumowanie
Najważniejsze Informacje:
  • Przedsiębiorcy mogą korzystać z jednej spośród czterech form opodatkowania.
  • Podstawową formą opodatkowania jest skala podatkowa.
  • Aby korzystać z opodatkowania liniowego, ryczałtu lub karty podatkowej, podatnik musi złożyć oświadczenie do naczelnika właściwego urzędu skarbowego.
  • Każda forma opodatkowania funkcjonuje na innych zasadach i uwzględnia odmienne stawki podatkowe.

Czym są formy opodatkowania?

Przedsiębiorca będący osobą fizyczną, który zakłada jednoosobową działalność gospodarczą, a także wspólnik spółki cywilnej, jawnej i partnerskiej, mają obowiązek wyboru jednej z form opodatkowania. Te formy określają stawki i warunki, na jakich firma będzie rozliczała się z podatku PIT.

ikona - strzałka

Obecnie w Polsce dostępne są cztery formy opodatkowania:

  • zasady ogólne;
  • podatek liniowy;
  • ryczałt od przychodów ewidencjonowanych;
  • karta podatkowa.

Nie zawsze jako przedsiębiorca będziesz mógł wybrać dowolną formę opodatkowania. W określonych sytuacjach ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest niedostępny, podobnie jak karta podatkowa. Podstawowym modelem opodatkowania jest skala podatkowa (tzw. zasady ogólne). Przedsiębiorca, który nie wybierze żadnej innej formy rozliczania, będzie rozliczał się właśnie na tej podstawie.

Podatnik ma możliwość zmiany formy opodatkowania w trakcie prowadzenia działalności. W tym celu musi złożyć Naczelnikowi Urzędu Skarbowego pisemne oświadczenie:

  • do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, kiedy uzyskał pierwszy przychód z działalności gospodarczej;
  • do końca roku, jeżeli pierwszy przychód uzyskał w grudniu danego roku.

Inne terminy obowiązują dla podatników rozliczających się na karcie podatkowej, ale nie będziemy się na niej skupiali. Jest to forma, którą rząd stopniowo wycofuje z obrotu.

Czym różnią się między sobą poszczególne formy opodatkowania?

Poniżej znajdziesz krótkie zestawienie, które pozwoli ci porównać ze sobą każdą z czterech dostępnych form opodatkowania.

ikona: numer 1

Zasady ogólne

Opodatkowanie na zasadach ogólnych jest dostępne dla wszystkich osób prowadzących indywidualną działalność gospodarczą niezależnie od rodzaju prowadzonego biznesu.

Nie ma tutaj limitu dochodów, więc niezależnie od tego, ile zarobisz, podatek zawsze będzie obliczany według tych samych stawek, czyli 12% (przy dochodach do 120 tysięcy złotych) i 32% (od nadwyżki dochodów ponad 120 tysięcy złotych).

ikona - strzałka

Przykład

Pan Jan w 2022 r. zarobił na działalności gospodarczej 150 tysięcy złotych. Do kwoty 120 tysięcy obowiązuje stawka podatkowa 12% (pomniejszona o kwotę zmniejszającą podatek, czyli 3 600 zł w ujęciu rocznym). Od pozostałych 30 tysięcy obowiązuje stawka 32%.

Główną zaletą opodatkowania na zasadach ogólnych jest możliwość opodatkowania w jednym zeznaniu dochodów z różnych źródeł. Wybór tej formy opodatkowania pozwala też na korzystanie z wielu różnych ulg, np. IP BOX, na robotyzację czy na ekspansję lub rozwój.

Zasady ogólne są dobrym wyborem dla osób, które dopiero zaczynają działalność gospodarczą albo liczą na skorzystanie z różnego rodzaju ulg podatkowych

ikona: numer 2

Podatek liniowy

Opodatkowanie liniowe polega na tym, że niezależnie od wysokości dochodu stawka podatkowa wynosi 19%. Brak progresji to zaleta przede wszystkim dla przedsiębiorców liczących na wysokie dochody.

W podatku liniowym nie masz dostępu do wszystkich ulg. Odpada możliwość rozliczania dochodu przedsiębiorcy razem z dochodami współmałżonka. W przypadku tego rozwiązania małżonkowie muszą złożyć dwa odrębne zeznania podatkowe. Z podatku liniowego nie skorzystają też przedsiębiorcy, którzy wykonywali prace na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy w danym lub poprzednim roku podatkowym.

ikona: numer 3

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Ryczałt jest specyficzną formą opodatkowania. Pomimo że dotyczy PIT, opodatkowaniu podlega w nim przychód, a nie dochód. Oznacza to, że jako przedsiębiorca nie masz możliwości obniżenia przychodu o koszty jego uzyskania.

W zamian przedsiębiorca otrzymuje atrakcyjne stawki podatkowe, często znacznie niższe niż przy zasadach ogólnych i podatku liniowym. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych powinni wybrać przedsiębiorcy, którzy mają niewielkie koszty uzyskania przychodu.

przykład ikona
Warto wiedzieć

Najkorzystniej opodatkowana jest działalność rolnicza (2% lub 3%). Z atrakcyjnej stawki korzystają też firmy budowlane (5,5%) oraz związane z branżą IT (12%).

Nie wszystkie rodzaje działalności gospodarczej mogą być rozliczane w ten sposób. Wyłączenia dotyczą m.in.:

  • handlu częściami samochodowymi;
  • prowadzenia apteki;
  • wytwarzania wyrobów objętych podatkiem akcyzowym.

Możliwość jest wyłączona również w przypadku działalności, której przychody w ubiegłym roku podatkowym przekroczyły równowartość kwoty 2 milionów euro. Kurs euro jest obliczany jako średni kurs podawany przez NBP na pierwszy roboczy dzień października ubiegłego roku.

Jeżeli choć część twoich dochodów będzie wyłączona z ryczałtu, nie będziesz mógł wybrać tego rodzaju opodatkowania. Podobnie jak przy opodatkowaniu liniowym firma nie skorzysta z ryczałtu również wtedy, gdy świadczy usługi na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy.

ikona - strzałka

Przykład

Pan Piotr w 2022 roku prowadził warsztat samochodowy i rozliczał się w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Z początkiem 2023 roku poszerzył profil działalności, dodając jako PKD sprzedaż części do samochodów osobowych. Z tą chwilą traci prawo do rozliczania ryczałtem i automatycznie przechodzi na zasady ogólne.

ikona: numer 4

Karta podatkowa

Karta podatkowa to uproszczona forma opodatkowania, która nie może być już wybierana przez nowych przedsiębiorców. Prawo do rozliczania w ten sposób mają wyłącznie firmy, które kontynuują opodatkowanie kartą po 2022 roku. Jeżeli dopiero planujesz założyć działalność gospodarczą, to rozwiązanie cię nie dotyczy.

Gdzie znajdziesz więcej informacji na temat form opodatkowania?

Poniżej znajdziesz linki do rządowych zasobów informacji o poszczególnych formach opodatkowania. Możesz też zasięgnąć porady w dowolnym urzędzie skarbowym.

Ocena Artykulu

Czy ten artykuł był pomocny?


O temacie opowiedział:
Maciej Szukała - autor w serwisie Rankingkont.pl
Maciej Szukała
Jestem copywriterem specjalizującym się w tworzeniu treści o tematyce prawniczej, biznesowej i ekonomicznej. Z wykształcenia jestem prawnikiem z uprawnieniami radcy prawnego.
Dalsza lektura:
obrazek przedstawia ikony związane z adresem spółki, co bezpośrednio nawiazuje do tematu artykułu

Jak przeprowadzić zmianę adresu spółki?

PRZECZYTAJ → 
obraz przedstawia zabieganego przedsiębiorce, który prowadzi działalność nierejestrową

Działalność nierejestrowana, czyli jak prowadzić firmę bez rejestracji

PRZECZYTAJ → 
obrazek przedstawia zestaw dokumentów, co symbolizuje proces zakładania firmy

Ile trwa założenie firmy i jak przyspieszyć ten proces?

PRZECZYTAJ → 
Wyszukiwarka
cross