ranking kont - logo serwisu

Działalność nierejestrowana, czyli jak prowadzić firmę bez rejestracji

ikona kalendarza
27/06/2023
Praca na własny rachunek zwykle kojarzy się z obowiązkiem zarejestrowania działalności gospodarczej. Obowiązujące przepisy przewidują jednak alternatywne rozwiązanie w postaci działalności nierejestrowanej. Oto krótki poradnik prowadzenia biznesu bez rejestracji dla wszystkich osób, które rozważają założenie własnej firmy, ale nie są jeszcze pewne, czy nadszedł na to właściwy moment.
obraz przedstawia zabieganego przedsiębiorce, który prowadzi działalność nierejestrową
ikona - podsumowanie
Najważniejsze Informacje:
  • Prowadzenie działalności nierejestrowanej to rozwiązanie skierowane do osób, które chcą zacząć pracować na własny rachunek, ale nie są jeszcze pewne, czy ich pomysł na biznes spotka się z zainteresowaniem potencjalnych klientów.
  • Decydując się na działalność nierejestrowaną, korzystasz z szeregu ułatwień, w tym braku oskładkowania ZUS oraz uproszczonej ewidencji sprzedaży.
  • Działalność bez rejestracji wiąże się z ograniczeniami w zakresie maksymalnej kwoty przychodu oraz zakazu wcześniejszego prowadzenia działalności gospodarczej.

Jakie są warunki prowadzenia działalności nierejestrowanej?

Prowadzenie działalności gospodarczej wymaga dopełnienia szeregu formalności, w tym przede wszystkim zarejestrowania firmy, opłacania składek do ZUS-u, a także wystawiania faktur lub rachunków.

Działalność nierejestrowana to swojego rodzaju etap przejściowy, który pozwala na prowadzenie działalności biznesowej bez uzyskiwania wpisu w CEIDG oraz rejestracji w ZUS jako płatnik składek. Rozwiązanie przewidziane dla osób, które chcą zacząć pracować na własny rachunek, ale nie są pewne, czy ich pomysł na zarabianie pieniędzy okaże się skuteczny.

ikona - strzałka

Podstawowe zasady prowadzenia działalności nierejestrowanej zostały uregulowane w Ustawie prawo przedsiębiorców[1]. Zgodnie z tym przepisem nie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną:

  • której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia;
  • która w ciągu ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej.

Te warunki muszą być spełnione łącznie. Jeżeli więc w ciągu ostatnich 5 lat prowadziłeś jednoosobową działalność gospodarczą (JDG) chociażby przez jeden dzień, nie będziesz mógł korzystać z działalności nierejestrowanej. Wyjątkiem jest jedynie zawieszenie działalności, które zostało zrównane z jej niewykonywaniem.

przykład ikona
Przykład

Pan Marcin prowadzi działalność nierejestrowaną w zakresie tworzenia grafiki komputerowej i co miesiąc sprzedaje z tego tytułu usługi za kwotę 1000 zł brutto. Roczny dochód do wykazania w PIT-36 wyniesie więc 12 000 zł brutto.

Warto zapamiętać, że rząd podjął decyzję o podniesieniu płacy minimalnej aż dwukrotnie w 2023 r. Co za tym idzie, maksymalny przychód z działalności nierejestrowej wyniesie odpowiednio 1745 zł miesięcznie do dnia 30 czerwca oraz 1800 zł do 31 grudnia (stan na czerwiec 2023 r.).

ważne - ikona

To ważne

Z dniem 1 lipca 2023 roku wchodzi w życie nowelizacja art. 5 prawa przedsiębiorców. Ustawodawca zdecydował o podniesieniu progu maksymalnego przychodu z tytułu działalności nierejestrowanej do 75% (z 50%). To znaczy, że Pan Marcin, prowadzący nierejestrową działalność w zakresie tworzenia grafiki komputerowej, co miesiąc będzie mógł uzyskać przychód wysokości do 2700 zł brutto.

Osoby prowadzące działalność nierejestrowaną są zwolnione z obowiązku wystawiania faktur. Muszą ją jednak wystawić, jeżeli klient zażąda tego w terminie 3 miesięcy od dnia dostarczenia towaru lub usługi. Co do zasady wystarczy więc, że wystawią nabywcy rachunek.

Działalność nierejestrowana a podatki i ZUS

Obrót z działalności nierejestrowanej dokumentujesz w uproszczonej ewidencji sprzedaży. To dokument, który musi zawierać następujące informacje:

  • liczbę porządkową;
  • kwotę sprzedaży;
  • datę sprzedaży;
  • kwotę sprzedaży narastająco od początku roku.
przykład ikona
Przykład

Pani Monika sprzedała w styczniu rękodzieło za kwotę 300 zł brutto. Jako kwotę sprzedaży oraz kwotę narastającą należy więc wpisać w ewidencji wartość 300 zł. W lutym udało się jej sprzedać wytwory za kwotę 800 zł brutto. Wartością sprzedaży w lutym będzie więc 800 zł, ale wartością narastającą już 1 100 zł (800 zł + 300 zł).

Przychód z działalności nierejestrowanej należy wykazać w rocznym zeznaniu PIT-36 po odliczeniu kosztów jego uzyskania (np. zakupu materiałów, elementów wyposażenia biura).

Na formularz znajdziesz rubrykę przewidzianą specjalnie w tym celu – „Działalność nierejestrowana” oraz przypisane do niej pola: dochód, przychód i koszty. Aby obliczyć przychód, dodaj wszystkie kwoty, które klienci zapłacili za otrzymane towary lub usługi.

Prowadzenie działalności nierejestrowanej nie wiąże się z obowiązkiem odprowadzania składek do ZUS-u. Nie musisz też składać żadnych deklaracji w tym zakresie.

Kiedy trzeba zarejestrować działalność?

Jeżeli w którymkolwiek miesiącu wartość przychodu przekroczy ustawowy próg maksymalny, masz obowiązek zarejestrować się w CEIDG.

Termin na złożenie wniosku wynosi 7 dni od momentu przekroczenia limitu (nie od końca miesiąca). Wniosek o wpis JDG możesz złożyć przez internet, korzystając z kreatora online. Przedsiębiorcy, którzy dopiero zaczynają prowadzenie działalności gospodarczej, mogą skorzystać z systemu ulg i zwolnień w zakresie ZUS-u, więc koszty związane z działalnością nie wzrosną od razu.

Po złożeniu wniosku online automatycznie otrzymasz numery NIP i REGON. Zostaniesz zgłoszony do ZUS-u, więc nie musisz robić tego samodzielnie.

Zalety i wady działalności nierejestrowanej

korzysci - ikona

Podstawową zaletą działalności nierejestrowanej jest maksymalne uproszczenie rozliczeń z fiskusem. Decydując się na taką formę zarobkowania, nie musisz prowadzić księgowości, a jedynie ewidencję sprzedaży. Nie płacisz też obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne i jednocześnie nie wyczerpujesz okresów ulgowych z tego tytułu.

Przedsiębiorca nierejestrowany nie ma obowiązku uzyskiwania wpisu do CEIDG, nie otrzymuje numerów NIP i REGON. Nie będzie musiał występować o wpis do rejestru podatników VAT. Co do zasady nie ma obowiązku wystawiania faktur, chyba że klient tego zażąda.

wady - ikona

Zasadniczą wadą omawianego rozwiązania jest limit wynagrodzenia z tytułu działalności nierejestrowanej. To dobry pomysł, jeżeli chcesz „wyczuć rynek”, ale trudno będzie ci utrzymać się, wyłącznie prowadząc biznes w tak ograniczonym zakresie. Warto jednak rozważyć połączenie działalności nierejestrowanej z etatem albo umową cywilnoprawną, które zapewnią ci dodatkowe źródło przychodu.

Pamiętaj też, że przedsiębiorca nierejestrowany nadal musi realizować swoje szczególne obowiązki w relacji z konsumentami[2]. Upewnij się, że znasz podstawowe założenia ustawodawcy w tym zakresie, aby nie zetknąć się na początku swoje przygody z biznesem z Rzecznikiem Praw Konsumenta. Jeżeli szukasz dodatkowych materiałów związanych z działalnością nierejestrowaną, polecamy poradnik na stronie rządu Rzeczypospolitej, w którym kompleksowo omówiono prowadzenie działalności bez rejestracji.

FAQ - najważniejsze pytania nt. działalności nierejestrowej

Poniżej znajdziesz odpowiedzi na popularne pytania dotyczące działalności nierejestrowanej.

Jako działalności nierejestrowanej nie można wykonywać biznesu, który został poddany reglamentacji państwowej w jakiejkolwiek formie. Nie ma znaczenia, czy wymagana jest koncesja, licencja, pozwolenie, czy tylko wpis do rejestru działalności regulowanej.

Pełnoletniość nie stanowi kryterium dopuszczalności wykonywania działalności nierejestrowanej. Pamiętaj jednak o ogólnych ograniczeniach w tym zakresie wynikających z prawa cywilnego. Zawarcie umowy w innych kwestiach niż bieżące sprawy życia codziennego będzie wymagało wyrażenia zgody przez przedstawiciela ustawowego (rodzica lub opiekuna).

źródła - ikona

Źródła wykorzystane do napisania tego artykułu, odwołania

  1. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180000646/U/D20180646Lj.pdf [dostęp: 27.06.2023 r.]
  2. Warto zapoznać się z treścią dyrektywy cyfrowej, dyrektywy towarowej oraz dyrektywy Omnibus, które w istotnym stopniu modyfikują dotychczasowy reżim ochrony konsumenta.
Ocena Artykulu

Czy ten artykuł był pomocny?


O temacie opowiedział:
Maciej Szukała - autor w serwisie Rankingkont.pl
Maciej Szukała
Jestem copywriterem specjalizującym się w tworzeniu treści o tematyce prawniczej, biznesowej i ekonomicznej. Z wykształcenia jestem prawnikiem z uprawnieniami radcy prawnego.
Dalsza lektura:
zakładanie firmy online - artykuł

Założenie firmy przez internet - ABC zakładania działalności gospodarczej online

PRZECZYTAJ → 
kiedy warto założyć konto firmowe? obrazek artykułu

Kiedy założenie konta firmowego ma sens i jak to zrobić?

PRZECZYTAJ → 
Przedsiębiorca analizuje stan finansów firmy na tle monitora, zastanawiając się nad konsekwencjami prywatnych długów

Czy komornik może zająć konto firmowe za prywatne długi?

PRZECZYTAJ → 
Wyszukiwarka