Co jest potrzebne do założenia konta w banku? 3 metody weryfikacji i zgody we wniosku

Kto i co musi przygotować, by założyć konto bankowe?

Zacznijmy od podstaw. To działa trochę jak bramka na lotnisku. Dowód tożsamości jest jak karta pokładowa. Brak dowodu = brak konta. Jednak to dopiero początek wymagań.

Kto może założyć konto? (pełna zdolność do czynności prawnych)

Aby otworzyć konto, trzeba posiadać "pełną zdolność do czynności prawnych". Ale co to znaczy? Krótko mówiąc, musisz spełniać dwa warunki:

1. Mieć ukończone 18 lat, co zgodnie z Art. 10 Kodeksu Cywilnego oznacza "pełnoletniość".
2. Ponadto, nie możesz być osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie (zgodnie z Art. 12 K.c.).

Jeśli nie masz 18 lat, wciąż możesz mieć konto, ale jest to specjalny "rachunek dla JUNIORA", który musi założyć dla Ciebie rodzic lub opiekun prawny.

Jaki dokument tożsamości jest potrzebny? (dowód osobisty, paszport)

Tutaj król jest jeden: ważny dowód osobisty. To on jest podstawowym dokumentem tożsamości wymaganym przez polskie banki do otwarcia konta osobistego.

A co, jeśli go nie masz lub jest nieważny?

Banki na ogół akceptują również paszport, jednak w praktyce mogą wymagać dodatkowego dokumentu potwierdzającego numer PESEL, jeśli paszport go nie zawiera (dotyczy głównie obcokrajowców; polski paszport zazwyczaj zawiera PESEL).

Jakie dane osobowe musisz podać? (PESEL, adresy, nr telefonu)

Sam dokument tożsamości to nie wszystko. W trakcie składania wniosku bank poprosi Cię o podanie (lub potwierdzenie) serii danych osobowych. Przygotuj się na pytania o:

• Numer PESEL (kluczowy identyfikator)
• Adres zamieszkania
• Adres korespondencyjny (jeśli jest inny niż zamieszkania)
• Polski numer telefonu (niezbędny do autoryzacji i kontaktu)
• Adres e-mail
• Opcjonalnie: dane o źródle dochodów i rezydencji podatkowej (o tym więcej w sekcji o AML).

Jak założyć konto bankowe? Analiza 3 głównych metod weryfikacji tożsamości

Masz już komplet dokumentów i danych. Teraz musisz wybrać, jak chcesz potwierdzić swoją tożsamość i podpisać umowę. Prześwietliłem trzy główne ścieżki - od najbardziej tradycyjnej po w pełni cyfrową.

Tradycyjnie w oddziale banku (wizyta w placówce)

Najbardziej klasyczna metoda. Bierzesz dowód osobisty i idziesz do najbliższego oddziału banku.

• Pracownik banku skanuje Twój dowód, zadaje Ci wszystkie niezbędne pytania, drukuje umowę, a Ty ją podpisujesz na miejscu.
• Korzyścią  jest to, że wszystko załatwiasz od ręki, a pracownik od razu odpowie na Twoje pytania i pomoże aktywować bankowość internetową. Za konto otwierane w oddziale nic nie płacisz, ale może też się zdarzyć, że w tym wariancie nie otrzyamsz premii na start.
• Jednak musisz fizycznie iść do placówki, często czekać w kolejce. To też moment, w którym jesteś najbardziej narażony na upselling - czyli próby "dorzucenia" Ci dodatkowych, płatnych produktów (np. płatnego ubezpieczenia). Czy na pewno ich potrzebujesz?

Zdalnie przez kuriera (podpisanie fizycznej umowy)

To metoda hybrydowa, bardzo popularna od lat.

• Wypełniasz wniosek online na stronie banku. Po jego weryfikacji bank wysyła do Ciebie kuriera z gotową umową. Kurier sprawdza Twój dowód osobisty, potwierdza tożsamość i daje Ci dokumenty do podpisania.
• Największą zaletą jest na pewno wygoda - nie ruszasz się z domu.
• Na kuriera musisz poczekać zazwyczaj do 2 dni roboczych. Cały proces aktywacji konta wydłuża się o czas, gdy podpisane dokumenty wrócą do banku i zostaną zaakceptowane.

Wpełni online (przez "selfie", wideo lub przelew weryfikacyjny)

Najszybsza i obecnie standardowa metoda na konto online. Pozwala na otwarcie rachunku i pełną aktywację bankowości internetowej oraz aplikacji mobilnej. Wypełnienie wniosku trwa nie dłużej niż 15 minut; aktywacja następuje od kilku minut do max. 1 dnia roboczego.

Weryfikacja tożsamości odbywa się tu na dwa główne sposoby:

Na "selfie" (wideoweryfikacja)

W trakcie składania wniosku aplikacja banku poprosi Cię o:

• Zdjęcie dowodu osobistego (obie strony)
• Selfie lub krótkie nagranie twarzy
• Czasem prosty gest (np. obrót głowy)

Systemy biometryczne porównują Twoją twarz ze zdjęciem na dowodzie.

Przez przelew weryfikacyjny

Jeśli masz już konto w innym polskim banku, możesz wybrać tę opcję. Bank poprosi Cię o wykonanie symbolicznego przelewu (np. 1 zł lub 1 gr) ze swojego innego konta na numer podany przez nowy bank. Twoje dane (imię i nazwisko) na przelewie weryfikacyjnym muszą być w 100% zgodne z tymi podanymi we wniosku. System automatycznie weryfikuje dane nadawcy przelewu.

Która metoda jest najszybsza, a która najbezpieczniejsza?

Każda metoda jest bezpieczna. Różnią się czasem, wygodą i ryzykiem upsellingu.

Placówka to pewność kosztem czasu. Kurier to wygoda kosztem szybkości. A metoda online to szybkość i niezależność. Jeśli cenisz swój czas i nie potrzebujesz pomocy pracownika, metoda online (na selfie lub przelew) jest bezkonkurencyjna. Pozwala założyć konto bankowe tu i teraz.

Uzupełniasz wniosek o konto? Na to zwróć szczególną uwagę

Założenie konta to jedno, ale założenie go na Twoich warunkach to drugie. Zwróć uwagę na te trzy haczyki.

Obowiązkowe zgody vs. dobrowolne zgody marketingowe

W każdym wniosku trafisz na checkboxy ze zgodami. Tu decydujesz, czy będziesz dostawać telefony marketingowe.

1. Oświadczenia związane z akceptacją regulaminu i umowy są obowiązkowe. Te oświadczenia musisz zaznaczyć, by otworzyć rachunek. Nie musisz zaznaczać dodatkowych zgód wynikających z RODO - bank przetwarza Twoje dane na podstawie "niezbędności do wykonania umowy", co jest legalną podstawą przetwarzania danych zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. b ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO).
2. To zgody na otrzymywanie ofert handlowych, na "profilowanie" Twoich danych w celach marketingowych, na kontakt telefoniczny od konsultantów itp. są dobrowolne.

Jeśli nie bierzesz udział w promocji, upewnij się, że zaznaczasz tylko zgody obowiązkowe. Zgody marketingowe są niemal zawsze dobrowolne i nie są wymagane do założenia konta. Nie zaznaczając ich, zapewniasz sobie spokój od telefonów i spamu. Wyjątkiem od tej reguły są uczestnicy promocji bankowych - często wyrażenie zgód jest koniecznie, aby zacząć ubiegać się o premię.

"Proszę wysłać skan dowodu". Czy to na pewno bezpieczne?

Pamiętaj o jednej, żelaznej zasadzie: NIGDY nie wysyłaj skanu dowodu otwartym mailem. Żaden poważny bank ani instytucja o to nie prosi.

"Chwila!" - zapytasz - "Ale sam mówiłeś o metodzie na selfie!". Tak, ale musimy rozróżnić jedną kwestię.

Wracając do głównego wątku - bank może (i w praktyce niemal zawsze to robi) sporządzić kopię Twojego dokumentu tożsamości. Jest to uprawnienie wynikające wprost z art. 34 Ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy (AML).

Prześwietlenie wniosku online (opłaty i "checkboxy")

Składając wniosek online, działasz szybko. Banki o tym wiedzą. Dlatego możesz natknąć się na checkboxy, których nie potrzebujesz.

Zwróć uwagę na pola dotyczące:

• Dodatkowej karty debetowej (np. kredytowej, której nie potrzebujesz).
• Płatnych ubezpieczeń (np. "Pakiet Bezpieczna Karta").
• Płatnych usług dodatkowych (np. "powiadomienia SMS o każdej transakcji").

Prześwietl każdy krok wniosku, szukając domyślnie zaznaczonych checkboxów.

Dlaczego bank zadaje tyle pytań? O procedurach KYC i AML słów kilka

Zastanawiasz się, po co bankowi informacja o Twojej rezydencji podatkowej albo źródle dochodów? Sprawdziłem te wymogi i mogę Ci wyjaśnić, dlaczego bank o to pyta. Nie chodzi o ciekawość, to wymóg prawny.

Banki są "instytucjami obowiązanymi" i działają jako pierwsza bariera w walce z przestępczością finansową.

Co to jest KYC (Poznaj Swojego Klienta)?

Ustawa o AML, czyli jak banki walczą z praniem pieniędzy

AML (Anti-Money Laundering) to cały proces i reżim prawny. W Polsce kluczowym aktem jest Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. To ona w Art. 33 i 34 nakłada na banki obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego, które obejmują nie tylko identyfikację (KYC), ale też "bieżące monitorowanie stosunków gospodarczych klienta."

Krótko mówiąc: bank musi zadać Ci te pytania, by działać zgodnie z prawem.

Dwa scenariusze specjalne: nieletni i nierezydenci

Proces zakładania konta komplikuje się w dwóch przypadkach.

Zakładanie konta dla osoby nieletniej (konto dla JUNIORA)

Osoba poniżej 18. roku życia (a nawet poniżej 13. roku życia) może mieć konto. Wniosek musi jednak złożyć rodzic lub opiekun prawny. Wymagany będzie dowód osobisty rodzica oraz dokument dziecka (np. dowód osobisty dziecka, paszport lub czasem akt urodzenia - używany dodatkowo gdy rodzic i dziecko mają różne nazwiska).

Jak założyć konto w polskim banku jako obcokrajowiec (nierezydent)?

Obcokrajowiec również może założyć konto w polskim banku. Procedura jest jednak niemal zawsze ograniczona do wizyty w placówce.

Niezbędne dokumenty różnią się w zależności od statusu:

• Obywatel UE: Krajowy dowód osobisty (ID card) lub paszport.
• Obywatel spoza UE: Wymagany jest paszport oraz dodatkowe dokumenty potwierdzające legalność pobytu.

Bank niemal na pewno poprosi o dodatkowe dokumenty potwierdzające legalność pobytu i adres, np. kartę pobytu, wizę lub zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE oraz potwierdzenie nadania numeru PESEL.

Konieczne może być złożenie oświadczeń FATCA i CRS (każdy klient - także obywatel Polski - składa oświadczenie o rezydencji podatkowej; raportowanie do zagranicznych organów podatkowych dotyczy tylko rezydentów innych krajów lub osób powiązanych z USA).

W oświadczeniu tym potwierdzasz swoją rezydencję podatkową (np. że jesteś rezydentem tylko Polski i nie jesteś 'US Person').

Po założeniu konta: 4 kroki do pierwszej transakcji

Gdy umowa jest podpisana, a tożsamość potwierdzona, proces się kończy. Dostaniesz dane do pierwszego logowania.

Twoje pierwsze kroki to zazwyczaj:

1. Aktywacja konta (jeśli wymaga dodatkowego kroku).
2. Zalogowanie się do bankowości i ustawienie własnego hasła.
3. Pobranie aplikacji mobilnej banku.
4. Oczekiwanie na fizyczną kartę debetową (przyjdzie pocztą w ciągu kilku dni - zazwyczaj do 7 dni roboczych; maksymalnie 14 dni) i jej aktywowanie (w aplikacji lub przez wykonanie pierwszej transakcji z PIN-em).y

Świadomy wybór metody = kontrola nad procesem

Jak widzisz, założenie konta bankowego - choć może trwać 15 minut - to jednak znacznie więcej niż tylko okazanie dowodu osobistego.

Mówimy o w pełni sformalizowanym procesie, w którym bank musi potwierdzić Twoją tożsamość - nie dla własnej wygody, ale przede wszystkim, by działać zgodnie z wymogami prawa (AML i KYC).

Znając wymogi AML i typy zgód, kontrolujesz proces zamiast ślepo klikać checkboxy.

Rozumiejąc, dlaczego bank zadaje te pytania, zyskujesz kontrolę. Wiesz, które zgody są obowiązkowe, a które marketingowe, rozumiesz dlaczego warto powięcić kilka minut, aby poznać ich tresć i potrafisz wybrać metodę weryfikacji (selfie, kurier, oddział), która jest dla Ciebie najwygodniejsza i najbezpieczniejsza.