ranking kont - logo serwisu

Konto kankowe na fałszywe dane. Czy to możliwe?

ikona kalendarza
23/02/2023
Zakładając rachunek w banku, podajesz swoje dane. Dzięki temu instytucja może powiązać konto z konkretną osobą fizyczną lub prawną. Czy banki mają możliwość weryfikacji prawdziwości danych, a jeśli tak, na podstawie jakich przepisów się to odbywa? Przygotowaliśmy dla ciebie krótkie wyjaśnienie.
konto na fałszywe dane - obrazek
ikona - podsumowanie
Najważniejsze Informacje:
  • Obecnie nie jest możliwe założenie w Polsce konta anonimowego.
  • Obowiązujące procedury AML/KYC przeciwdziałają zakładaniu rachunków bankowych na dane fikcyjne lub w celach, które mogą sprzyjać popełnianiu przestępstw.
  • W niektórych przypadkach posługiwanie się kontem bankowym na fałszywe dane może skutkować odpowiedzialnością karną.

Konto na fałszywe dane a procedury AML/KYC

Niedawno wyjaśnialiśmy, że założenie anonimowego konta w Polsce jest niemożliwe. Wynika to nie tylko z obowiązujących przepisów, ale również wskazań międzynarodowej grupy FATF (The Financial Action Task Force, czyli Grupa Specjalna ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy), która jest orędownikiem globalnego bezpieczeństwa finansowego.

A co w takim razie z podaniem danych nieprawdziwych? Mogłoby się wydawać, że w sytuacji, kiedy rachunek bankowy możesz otworzyć bez wychodzenia z domu, taki zabieg jest możliwy. W praktyce nie jest to jednak wcale proste.

ikona nagłówka

Konto na fałszywe dane w świetle prawa

To za sprawą ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu1 , która w art. 33 i 34 nakłada na instytucje, w tym bank, obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego wobec swoich klientów. Ustawodawca unijny (a wraz z nim również polski) nie wskazał jednak sposobów, w jaki te środki mają być stosowane. Zakreślił natomiast niezbędne do osiągnięcia cele.

ikona ramki

Procedury AML w bankach

Każdy bank może opracować indywidualne procedury AML (Anti-Money Laundering, czyli przeciwdziałanie praniu pieniędzy), ale zawsze muszą one prowadzić do:

  • identyfikacji klienta i weryfikacji jego tożsamości;
  • identyfikacji beneficjenta rzeczywistego2 i jego tożsamości;
  • ustalenie struktury własności i kontroli w przypadku klienta

W praktyce banki nie tylko oceniają dokumenty potwierdzające tożsamość (np. dowód osobisty, paszport), ale kierują również zapytanie do BIK-u lub KRD, jeśli klient chce wykorzystać konto do ubiegania się o kredyt albo pożyczkę.

W razie wątpliwości, czy zachowanie klienta nie narusza ustawy AML, bank ma obowiązek zgłosić ten fakt organom ścigania lub do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej, w zależności od rodzaju uchybienia.

Niekiedy ta część procedur AML jest określana jako KYC (Know Your Customer, poznaj swojego klienta), dlatego możesz spotkać się z tymi nazwami stosowanymi zamiennie. AML dotyczy jednak znacznie szerszego kontekstu działań instytucji obowiązanych.

ikona do ramki z tekstem

Uwaga - pamiętaj o aktualizacji danych

Na posiadaczu rachunku ciąży obowiązek aktualizacji danych osobowych w banku (np. miejsca zamieszkania). Niedopilnowanie tego obowiązku może skutkować nawet rozwiązaniem umowy.

Konto „na słupa” a odpowiedzialność karna

Choć na gruncie przepisów AML kwestia tożsamości właściciela konta jest traktowana bardzo poważnie, prawo karne podchodzi to tego nieco inaczej. Jeśli okaże się, że założyłeś rachunek na swoje dane, ale korzysta z niego ktoś inny i dopuści się on popełnienia przestępstwa na innej osobie, nie można z góry zakładać, że karę poniesiesz Ty.

karta płatnicza ikona

Konto na fałszywe dane w praktyce

Na ciekawy stan faktyczny natrafił Sąd Okręgowy w Toruniu3. Otóż osoba, która założyła konto, udostępniła je za niewielką opłatą osobie trzeciej działającej w imieniu spółki handlowej. Korzystający podmienił numer rachunku zdefiniowanego odbiorcy i tak kilkadziesiąt tysięcy złotych z majątku spółki trafiło na rachunek „słupa”, po czym zniknęło.

Zamiast nakazać zwrot środków, sąd zwrócił uwagę, że oskarżony (założyciel rachunku) nie ponosi odpowiedzialności karnej. Nie mógł on wiedzieć, że rachunek zostanie wykorzystany do popełnienia czynu przestępczego. Do stwierdzenia tej odpowiedzialności niezbędne jest więc występowanie związku przyczynowego pomiędzy faktem założenia konta a popełnieniem przestępstwa.

Konto bankowe na fałszywe dane to duże ryzyko

Założenie konta bankowego na fałszywe dane w Polsce jest zabronione przez obowiązujące przepisy. Nawet jeśli w jakiś sposób uda ci się obejść konieczność podawania swoich danych przy otwieraniu rachunku, sporo ryzykujesz.

Oprócz możliwości naruszenia przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy musisz liczyć się z odpowiedzialnością karną, w zależności od tego, kto i w jaki sposób będzie korzystał z rachunku. Nie zawsze sądy muszą być równie sprzyjające, jak we wspomnianej sprawie.

źródła - ikona

Źródła wykorzystane do napisania tego artykułu, odwołania

  1. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20220000593/U/D20220593Lj.pdf [dostęp: 15.02.2023]
  2. Pod pojęciem beneficjenta rzeczywistego rozumie się podmiot, który bezpośrednio lub pośrednio sprawuje kontrolę nad klientem (np. w relacji spółka matka-spółka córka)
  3. vide: wyrok z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. IX Ka 579/14
Ocena Artykulu

Czy ten artykuł był pomocny?


O temacie opowiedział:
Maciej Szukała - autor w serwisie Rankingkont.pl
Maciej Szukała
Jestem copywriterem specjalizującym się w tworzeniu treści o tematyce prawniczej, biznesowej i ekonomicznej. Z wykształcenia jestem prawnikiem z uprawnieniami radcy prawnego.
Dalsza lektura:
czym jest limit kredytowy - obrazek artykułu

Czy limit kredytowy się opłaca i co warto o nim wiedzieć?

PRZECZYTAJ → 
kantor płatność kartą - artykuł

Czy w kantorze można płacić kartą?

PRZECZYTAJ → 
numer karty kredytowej - obrazek artykułu

Numer karty kredytowej. Czym jest i jak go czytać?

PRZECZYTAJ → 
Wyszukiwarka