logo RankingKont.pl
ikona kalendarza
10/02/2022
autor ikona
Maciej Szukała

Czym jest i jak działa Bankowy Fundusz Gwarancyjny?

Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) zapewnia zabezpieczenie złożonych depozytów i chroni klientów instytucji finansowej przed utratą środków w razie niewypłacalności lub upadłości banku. Nie jest to jednak ochrona nielimitowana. Przeczytaj, kiedy możesz skorzystać z gwarancji BFG i jakie są jej ograniczenia.
ikona - informacja
Ciąg dalszy artykułu znajdziesz pod reklamą
ikona kategorii
czym jest Bankowy Fundusz Gwarancyjny - obrazek artykułu
ikona - podsumowanie
Najważniejsze Informacje
  • Bankowy Fundusz Gwarancyjny to jednostka, która została powołana w celu nadzorowania płynności i stabilności rynku finansowego.
  • BFG odpowiada za udzielenie pomocy wybranym instytucjom finansowym w razie zagrożenia niewypłacalnością. Wśród tych podmiotów znajdują się przede wszystkim banki komercyjne, banki spółdzielcze i SKOK-i.
  • Bankowy Fundusz Gwarancyjny zabezpiecza depozyty do poziomu równowartości 100 tys. euro (niekiedy do 200 tys. euro).
  • Gwarancja BFG powinna być zrealizowana w ciągu 7 dni od wydania przez KNF decyzji o zawieszeniu działalności banku lub SKOK-u oraz wystąpienia do sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Na dochodzenie ewentualnych roszczeń masz 5 lat.
  • Oprócz BFG wybrane podmioty finansowe mogą skorzystać z gwarancji Skarbu Państwa.

Co to jest Bankowy Fundusz Gwarancyjny?

Bankowy Fundusz Gwarancyjny to jednostka, która funkcjonuje na podstawie przepisów Ustawy z dnia 10 czerwca 2016 roku o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji. Jej zasadniczym zadaniem jest ochrona stabilności sektora finansowego oraz depozytów do określonej kwoty – najczęściej jest to 100 tys. euro.

W skład organów BFG wchodzą przedstawiciele instytucji państwowych – KNF, Ministerstwa Finansów oraz Narodowego Banku Polskiego.

Środki do realizowania gwarancji BFG pochodzą ze składek, obowiązkowo opłacanych przez wszystkie zrzeszone podmioty.

Wyróżnia się dwa rodzaje składek – na Fundusz Gwarancyjny oraz związane z przymusową restrukturyzacją. Pozostałe źródła finansowania BFG to m.in.:

  • wpływy z aktywów finansowych BFG;
  • środki uzyskane w ramach bezzwrotnej pomocy zagranicznej;
  • środki z dotacji;
  • środki z kredytu krótkoterminowego udzielonego przez NBP.

Opłacanie przez bank składek to gwarancja, że jest on uczestnikiem systemu BFG, a Ty, w razie potrzeby, możesz skorzystać z ustawowej ochrony.

Pamiętaj, że w przypadku zgłoszenia roszczenia finansowego, to nie BFG będzie realizował wypłatę gwarancji, ale bank, w którym posiadasz depozyt. Fundusz pełni jednak funkcję nadzorczą i jest odpowiedzialny za pomoc w stabilizacji funkcjonujących banków. Pośrednio więc zabezpiecza interesy wszystkich klientów instytucji objętych ochroną.

Za co jest odpowiedzialny Bankowy Fundusz Gwarancyjny?

Do zadań BFG należy przede wszystkim gwarantowanie środków pieniężnych przechowywanych w bankach komercyjnych, bankach spółdzielczych i Spółdzielczych Kasach Oszczędnościowo-Kredytowych (SKOK).

Fundusz podejmuje także działania restrukturyzacyjne względem banków i SKOK-ów zagrożonych niewypłacalnością. Mogą one polegać na:

  • udzieleniu zwrotnej pomocy finansowej;
  • nabyciu wierzytelności;
  • kontroli prawidłowości wykorzystania pomocy finansowej oraz monitorowaniu sytuacji ekonomiczno-finansowej i systemu zarządzania w danej instytucji.

Restrukturyzacja ma na celu zachowanie ciągłości funkcjonowania banku lub SKOK-u i uniknięcie postępowania upadłościowego.

Podmiotowy zakres ochrony Bankowego Funduszu Gwarancyjnego

Zakres podmiotowy ochrony BFG jest uzależniony od tego, czy Twoje środki były przechowywane w banku, czy w SKOK-u.

bank ikona

Ochrona BFG - banki

Zgodnie z art. 20 ustawy w przypadku banku lub oddziału zagranicznego do otrzymania świadczenia pieniężnego w razie niewypłacalności instytucji finansowej uprawnione są następujące grupy podmiotów:

  • osoby fizyczne;
  • osoby prawne (np. spółki kapitałowe prawa handlowego);
  • jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną (np. spółki osobowe prawa handlowego);
  • szkolne kasy oszczędnościowe;
  • kasy zapomogowo-pożyczkowe;
  • rady rodziców.
SKOK ikona

Ochrona BFG - SKOK-i

W przypadku SKOK-ów listę uprawnionych podmiotów określa art. 21 ustawy. Wymienia on:

  • osoby fizyczne;
  • organizacje pozarządowe;
  • jednostki organizacyjne kościoła lub związku wyznaniowego będące osobami prawnymi;
  • spółdzielnie;
  • związki zawodowe;
  • wspólnoty mieszkaniowe.
instytucje ikona

Instytucje bez ochrony BFG

Z kolei art. 22 ustawy wskazuje podmioty, których środki pieniężne i należności nie są objęte ochroną BFG. Należą do nich:

  • Skarb Państwa;
  • Narodowy Bank Polski;
  • banki krajowe i zagraniczne oraz instytucje kredytowe;
  • kasy oraz Kasa Krajowa;
  • Fundusz;
  • instytucje finansowe;
  • firmy inwestycyjne określone w rozporządzeniu 575/2013;
  • osoby i podmioty, które nie zostały zidentyfikowane przez podmiot objęty systemem gwarantowania depozytów;
  • krajowe i zagraniczne zakłady ubezpieczeń i reasekuracji;
  • krajowe i zagraniczne TFI;
  • OFE oraz PFE;
  • jednostki samorządu terytorialnego;
  • organy władzy publicznej państwa innego niż Rzeczpospolita Polska.

Katalogi ustawowe mają charakter zamknięty. Oznacza to, że nie można ich interpretować rozszerzająco – obejmują wyłącznie rodzaje podmiotów wymienione w ustawie. Banki, które są objęte ochroną BFG to m.in. Alior Bank, Millenium Bank, mBank i Bank Pekao. Pełną i aktualną listę instytucji objętych gwarancjami znajdziesz tutaj. Zanim wpłacisz swoje środki w wybranej jednostce, upewnij się, że znajduje się ona na wykazie gwarancji BFG.

REKLAMA
Konto Przekorzystne - obrazek
ikona - promocje
Zyskaj 200 zł Premii
ikona: oprocentowanie
Do 8% na Koncie Oszczędnościowym
logo Banku Peako

Na liście publikowanej przez BFG zostały wymienione banki komercyjne, spółdzielcze oraz SKOK-i, a także jeden oddział banku zagranicznego. Nie ma na niej fintechów (np. Revolut), które świadczą usługi z obszaru bankowości.

Co ciekawe, nie znajdziesz tam też Aion Banku. Jest on objęty ochroną przez belgijski BFG.

Jaka jest gwarantowana kwota w BFG?

Art. 24 ustawy wprowadza ochronę środków wpłaconych na rachunek prowadzony przez dany podmiot. Obowiązuje ona od dnia ich wniesienia w wysokości równowartości w walucie PLN kwoty 100 tys. euro. Oznacza to, że w przypadku ogłoszenia upadłości banku lub SKOK-u możesz odzyskać kwotę depozytu do tej wysokości.

Do dokładnego wyliczenia wysokości gwarancji uwzględnia się kurs średni z dnia spełnienia warunku gwarancji, ogłaszany przez Narodowy Bank Polski.

W niektórych sytuacjach ochrona gwarantowana przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny może objąć kwotę do 200 tys. euro (różnica między dwukrotnością bazowego limitu a sumą pozostałych środków i należności, nie wyższa niż bazowy limit).

Taka gwarancja obowiązuje wyłącznie przez pierwsze 3 miesiące od wpłynięcia środków na rachunek i dotyczy tylko tytułów określonych w art. 24 ust. 3 ustawy. Są to:

  • odpłatne zbycie nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu o przeznaczeniu mieszkalnym lub samodzielnego lokalu mieszkalnego (o ile transakcja nie była związana z prowadzoną działalnością gospodarczą);
  • wykonanie podziału majątku po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej;
  • nabycie spadku, wykonanie zapisu lub otrzymania zachowku;
  • wypłata sumy ubezpieczenia z tytułu ubezpieczenia na życie;
  • wypłata sumy z tytułu ubezpieczenia NNW;
  • wypłata odprawy pieniężnej;
  • wypłata odprawy emerytalnej i rentowej na podstawie prawa pracy.

Po upływie 3 miesięcy zakres ochrony zmniejsza się do podstawowych 100 tys. euro. Aby skutecznie zabezpieczyć wyższą kwotę, rozważ otwarcie kilku rachunków bankowych w różnych instytucjach i podzielenie sumy na mniejsze części. W ten sposób każdy depozyt otrzyma pełną ochronę.

kwota gwarancji BFG wynosi równowartość 100 000 Euro
Kwota gwarantowana przez BFG to równowartość 100 000 Euro w walucie PLN.

W przypadku rachunków wspólnych (np. prowadzonych przez małżonków), każdy deponent jest objęty odrębną gwarancją BFG.

Oczywiście limit gwarancji nie oznacza, że bank nie może wypłacić większych środków. Wszystko zależy od tego, ile wynosi wartość masy upadłości. Jeżeli wystarczy jej na zaspokojenie interesów wierzycieli w pełni, otrzymają oni całkowitą rekompensatę.

Środki finansowe mogą być wypłacone przelewem na wskazany numer rachunku, zwrócone przekazem pocztowym lub wydane w gotówce po wypełnieniu wniosku.

Zwróć uwagę, że ochrona jest udzielana danej instytucji, a nie marce (np. Getin Bank i Noble Bank w rzeczywistości działają jako Getin Noble Bank S.A.). Jeżeli bank działa pod dwiema nazwami w obrocie, ale np. połączył się z innym, pomoc zostanie udzielona tylko raz. Jeśli planujesz założenie kilku kont, upewnij się, że poszczególne banki faktycznie operują jako odrębne podmioty. W ten sposób lepiej zabezpieczysz swoje oszczędności.

Co dzieje się z oszczędnościami w przypadku niewypłacalności banku?

Świadczenie wynikające z ochrony gwarancyjnej powinno być zrealizowane w terminie 7 dni od momentu spełnienia warunku gwarancji (np. wystąpienia zagrożenia niewypłacalnością) i jest ono płatne w walucie PLN. Wtedy powstaje też roszczenie Bankowego Funduszu Gwarancyjnego przeciwko podmiotowi, w stosunku do którego nastąpiła wypłata świadczenia, w dokładnie tej samej wysokości.

Artykuł 24 ust. 8 ustawy wprowadza 5-letni termin przedawnienia roszczeń wynikających z gwarancji BFG. Do wystąpienia ze skutecznym powództwem możesz jednak potrzebować pomocy kancelarii prawnej.

Co daje gwarancja Skarbu Państwa?

Obok BFG w obrocie prawnym funkcjonują także gwarancje i poręczenia udzielane przez Skarb Państwa.

Warunki ich udzielania określają dwa akty prawne: Ustawa z dnia 12 lutego 2009 roku o udzielaniu przez Skarb Państwa wsparcia instytucjom finansowym, a także Ustawa z dnia 8 maja 1997 roku o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne. Wsparcie sektora bankowego zostało omówione w pierwszym z tych aktów prawnych. Może ono dotyczyć m.in.:

  • banków krajowych;
  • SKOK-ów;
  • funduszy inwestycyjnych;
  • domów maklerskich;
  • krajowych zakładów ubezpieczeń;
  • funduszy emerytalnych.

Pomoc może być udzielona w formie gwarancji, pożyczek lub sprzedaży skarbowych papierów wartościowych. Spłata emitowanych papierów może zostać rozłożona na raty. Zabezpieczenie wierzytelności przez Skarb Państwa wymaga ustanowienia gwarancji spłaty wierzytelności wraz z odsetkami przez wnioskodawcę.

Gwarancja Skarbu Państwa to dodatkowe zabezpieczenie finansowe dla banku, które może zostać wykorzystane jako zapewnienie płynności jego działania. Dla Ciebie oznacza to większą stabilność jednostki i mniejsze ryzyko wystąpienia problemów finansowych.

O czym warto pamiętać?

Bankowy Fundusz Gwarancyjny oraz gwarancje Skarbu Państwa to stabilne mechanizmy, tworzone na podstawie aktów prawnych w randze ustawy.

Środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym są zabezpieczone przez rozwiązania, które uzupełniają się wzajemnie i chronią oszczędności deponentów. Do określonej kwoty możesz liczyć na zwrot 100% depozytu.

Dzięki opisanym regulacjom klienci banków mogą spokojne gromadzić oszczędności, bez obaw o ich los w przypadku kłopotów finansowych instytucji. Należy jednak pamiętać, że gwarantowana ochrona ma swoje granice.

Sprawdź Rankingi

i Promocje
Dotarłeś do końca artykułu - ale to nie koniec twojej przygody! Obejrzyj aktualne rankingi. Porównaj, jak wypada twoje konto i poszukaj lepszej oferty z premią na start.
ikona - rankingi
Ranking Kont Osobistych
ikona - testy aplikacji
Ranking Darmowych Kont
ikona - promocje
Promocje Bankowe 
RankingKont.pl - obrazek tła
O autorze
Maciek Szukala
Maciej Szukała
Copywriter specjalizujący się w tworzeniu treści o tematyce prawniczej, biznesowej i ekonomicznej. Współpracuje m.in. z kancelariami prawnymi, pomagając w budowaniu marki i wizerunku. Z wykształcenia prawnik z uprawnieniami radcy prawnego.
Wszystkie posty autora →
Przeczytaj Wyróżnione Artykuły
kod CVC - obrazek artykułu

Czym jest kod CVC na karcie płatniczej i do czego się go wykorzystuje?

ZOBACZ → 
ochrona pieniędzy przed kradzieżą na karcie zbliżeniowej - artykuł

Jak zabezpieczyć kartę zbliżeniową? Skuteczne sposoby na ochronę karty

ZOBACZ → 
chargeback - obrazek

Chargeback – co to jest i jak działa?

ZOBACZ → 
crosschevron-down-circle